सिगारेबास

लघुवित्तमा आन्तरिक लेखापरीक्षण: दबाब र चुनौती, १. पृष्ठभूमि (Background) नेपालका वित्तीय पहुँचभन्दा बाहिर रहेका विपन्न र दुरदराज क्षेत्रका नागरिकहरूलाई, खास गरी महिलाहरूबाट थोरै, थोरै बचत संकलन, रेमिटान्सको भुक्तानी तथा विनाधितो सानो कर्जा प्रवाह गरी स्वरोजगार बनाउने र गरिबी न्युनिकरण गर्ने उद्देश्यका साथ लघुवित्त संस्थाहरूको उदय भएको हो। केहि बर्ष अघिसम्म यस क्षेत्रले ग्रामीण अर्थतन्त्र चलायमान बनाउन ठुलो योगदान पुर्‍यायो। तर, केहि वर्षयताबाट एकअपसमा तीव्र अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा, नाफा कमाउने अन्धधुन्ध होडबाजी र कमजोर संस्थागत सुशासनका कारण यो क्षेत्र चरम वित्तीय अनुशासनहीनता, बहुबैंकिङ (Multiple Borrowing) , र बढ्दो खराब कर्जा (NPL) को चक्रव्यूहमा फसेको पाइन्छ। यस्तो चरम सङ्कटको घडीमा संस्थाभित्र प्रशासनिक तथा बित्तीय सुशासन कायम राख्न, जोखिम न्यूनीकरण गर्न र आन्तरिक नियन्त्रण प्रणालीलाई भरपर्दो बनाउन आन्तरिक लेखापरीक्षण (Internal Audit) सब...

ब्रह्माण्डको सुन्दर नीलो ग्रह: संकटको भुमरीमा विश्व र मानव भविष्य, अन्धकार नै अन्धकारले भरिएको विशाल ब्रह्माण्डको एउटा सानो कुनामा अवस्थित छ—हाम्रो सुन्दर नीलो ग्रह, पृथ्वी। अर्बौँ वर्षको उद्विकास र अनगिन्ती संयोगहरूको जगमा उभिएको मानव सभ्यता आज इतिहासकै सबैभन्दा चम्किलो र अत्याधुनिक मोडमा आइपुगेको छ। ढुङ्गे युगदेखि डिजिटल युगसम्मको यो यात्रा आफैँमा एउटा

पञ्चे बाजा सुन्नुहोस । हिमालयको धड्कन: नेपाली पञ्चैबाजाको उत्पत्ति, महिमा र सांस्कृतिक वैभव नेपालको सुगन्ध, मौलिक संस्कृति र अद्वितीय परम्पराको जीवन्त प्रतीक हो—पञ्चैबाजा। यो केवल काठ, छाला र धातुबाट बनेका वाद्यवादनको समूह मात्र होइन, बल्कि नेपाली जनजीवनको हर्ष, उल्लास र भावनात्मक संवेगलाई प्रस्फुटन गर्ने एउटा सशक्त माध्यम पनि हो। परापूर्वकालदेखि नै नेपाली समाजमा चलिआएका उत्सव, संस्कार र सांस्कृतिक अनुष्ठानहरूमा पञ्चैबाजाले एकछत्र राज गर्दै आएको छ। विशेषगरी माङ्गलिक कार्यहरूमा गुञ्जने यसको सुमधुर धूनले तमाम नेपालीको हृदयमा एउटा भिन्नै उमङ्ग, जाँगर र ऊर्जाको दिव्य बहार ल्याउँछ। यो हाम्रो पहिचानको संवाहक र नेपालीपनको गौरवमय इतिहास हो। १. पञ्चैबाजाको उत्पत्ति र ऐतिहासिक पृष्ठभूमि (Origin & History): पञ्चैबाजाको इतिहास मानव सभ्यता र प्रकृतिसँगको सम्बन्ध जत्तिकै पुरानो छ। 'पञ्च' शब्दको सम्बन्ध ब्रह्माण्ड निर्माण गर्ने पाँच तत्व (पृथ्वी, जल, तेज, वायु र आकाश) सँग जोडिएको छ भ...

सुनको पिँजडाभित्रको रोदन र मानसिक शान्तिका चार मार्गः वर्तमान समयमा मानिसको सफलता र अस्तित्वलाई केवल 'बैंक ब्यालेन्स र सामाजिक प्रतिष्ठा' को तराजुमा जोख्ने एउटा होडबाजी संसार भरी चलिरहेको छ। बिहान आँखा खुलेदेखि राति ओछ्यानमा नपुग्दासम्म मानिस एउटै धुनमा कुदिरहेको छ—कसरी धेरैभन्दा धेरै धन कमाउने? धेरैलाई लाग्न सक्छ, जसको घर जति ठूलो छ, उसको

AI generated photo झर्रा क्षेत्री र खत्री: वीरता र वंशको इतिहास, नेपालको पहाडी भूभाग र कर्णालीको प्राचीन सिञ्जा साम्राज्यबाट उदाएको खस–आर्य समाज ऐतिहासिक रूपमा निकै घतलाग्दो, गतिशील र व्यवस्थित रहेको छ। सनातन हिन्दू वर्ण व्यवस्था र वि.सं. १९१० मा जंगबहादुर राणाले जारी गरेको पहिलो मुलुकी ऐनको कानुनी जगलाई हेर्ने हो भने नेपाली क्षेत्री समुदायभित्र रगतको शुद्धता, कार्यविभाजन र सामाजिक मर्यादाका आधारमा दुईवटा स्पष्ट

सिंहदरबारको सुट र गरिबको रित्तो भुट: ग्यासको कालोबजारी कि राज्यको लाचारी ? "हुने खानेलाई मात्र होइन, हुँदा खानेलाई पनि बाँच्न चुल्हो त बल्नै पर्छ।" ने पाली समाजमा एउटा सनातन तर आजका दिनमा निकै कारुणिक भनाइ छ— "हुने खानेलाई मात्र होइन, हुँदा खानेलाई पनि बाँच्न चुल्हो त बल्नै पर्छ।" घरको भान्सा र चुल्हो केवल हाम्रो पेट भर्ने चौको मात्र होइन, यो त हरेक नेपाली परिवारको आँसु, हाँसो, आत्मीयता र तातो अमूर्त माया साट्ने एउटा पवित्र मन्दिर हो भन्दा फरक पर्दैन। बिहान आँखा खोल्ने बित्तिकै चियाको कित्ली बसाल्नेदेखि बेलुका थाकेर घर फर्किएपछि थालमा तातो गाँस टक्र्याउनेसम्मको अनन्य सहारा बनेको छ— एलपी ग्यास । तर, केही समयदेखि यही खाना पकाउने ग्यास नेपाली सर्वसाधारणका लागि केवल आगो बाल्ने इन्धन मात्र रहेन, बरु यो त मानसिक सास्ती, आर्थिक डकैती र राज्यको चरम लाचारी तथा कमजोरीको एउटा अमिलो स्वादमा परिणत भएको छ। सिंहदरबारको घुम्ने कुर्सीमा बस्नेहरूका लागि त केवल एउटा तथ्याङ्क मात्र होला...

मरुभूमिको जागीर: जहाँ पैसा पलायो, नेपालमा परिवार हरायो; एक समय यस्तो थियो, जब हाम्रा गाउले बस्तीहरू केवल भूगोलका टुक्राहरू थिएनन्; ती त मानबिय आत्मीयता, संस्कार र परमपराका जीवन्त सम्बन्धहरूको सुन्दर फूलबारी थिए। बिहानै लालुपाते,सुनाखरी जस्ता फुल फुल्ने पहाडी खोँचहरूमा भालेको पहिलो डाँकोसँगै ब्युँझने